Η Κατερίνα Κυρμιζή - Φωτογραφία: Αντώνης Μποσκοΐτης

Η συζήτηση με την Κατερίνα Κυρμιζή ξεκινάει ορμητικά. Της ζητάω να μου πει πόσα χρόνια δραστηριοποιείται στο ελληνικό τραγούδι. «Πρωτοεμφανίστηκα στη δισκογραφία το 1995, όπου έκανα κάποια φωνητικά στο δίσκο του Νίκου Γρηγοριάδη και τον επόμενο χρόνο κυκλοφόρησε το ”Κονσέρτο για σοκολάτα και τριαντάφυλλα”, η πρώτη προσωπική μου δουλειά με δικά μου τραγούδια και ένα του Γρηγοριάδη που έγινε επιτυχία» μου εξηγεί, προσθέτοντας όμως πως ουσιαστικά είναι και δεν είναι στον χώρο! Καταλαβαίνω πως υπάρχει «ψωμί» εδώ!

Η Κυρμιζή ως κόρη καλλιτεχνών δεν ήθελε να ασχοληθεί με τα καλλιτεχνικά. Ο πατέρας της ήταν ένας ελαφρολαϊκός τραγουδιστής, «πιο πολύ piano – bar φάση», όπως λέει η ίδια, και η μητέρα της μοντέλο, τραγουδίστρια και ηθοποιός. Δουλεύοντας σε έναν θίασο η μητέρα της κατέβηκε από τη Θεσσαλονίκη στη Λάρισα κι εκεί γνώρισε τον άντρα της. «Η μητέρα μου είχε ένα μικρό σχήμα και έκαναν επιθεώρηση πίστας. Γνώρισε τον πατέρα μου στη ”Φαρίντα”, στη Λάρισα, αφού εκείνος έμενε στο Βόλο. Καλλιτεχνάκια κι οι δύο τότε». Οι γονείς της Κυρμιζή παντρεύτηκαν στις αρχές της δεκαετίας του ’80, αλλά ήταν η εποχή που είχε αλλάξει το τραγούδι με την επικράτηση του ΠΑΣΟΚ και μαζί του Πανταζή και του Αντύπα. «Μεγάλωνε κι ο πατέρας μου που αγαπούσε το τραγούδι, αλλά δεν μπορούσε να κάνει πια τον ζεν πρεμιέ στη νύχτα. Έτσι μετακομίσαμε οικογενειακώς στο Βόλο το 1989, όπου εκεί μπόρεσε να προσφέρει ξανά τη διασκέδαση που ήξερε». Η Κυρμιζή έχει άλλη μιαν αδερφή, μοριακή βιολόγο, που μένει μόνιμα στην Κρήτη και που η δουλειά της απασχόλησε με άρθρο το έγκριτο «Nature»!

Από πολύ μικρή εκδήλωσε καλλιτεχνικό ενδιαφέρον, εφόσον μες το σπίτι της υπήρχαν όλα τα μουσικά όργανα. Σε ηλικία δέκα ετών, όταν οι γονείς της δεν έβρισκαν δουλειά στο Βόλο κι έκαναν απόπειρα να ζήσουν στη Λάρισα, μπήκε στο Ωδείο στην κλασική κιθάρα. «Είχα έναν καθηγητή τρομακτικό, με κάτι νυχούκλες σαν τον…Νοσφεράτου και όλο με μάλωνε επειδή έτρωγα τα νύχια μου. Μου έδινε ξυλιές στα χέρια! Τό’χα βιώσει τραυματικά, αλλά ευτυχώς έμεινα μόνο δυο χρόνια εκεί». Οι γονείς της την «έτρεχαν» πολύ με τα καλλιτεχνικά: Μπαλέτο από τα 4 της χρόνια και κιθάρα στα 10 της. Της έλεγαν «Εσύ θα γίνεις η κόρη μας η φίρμα» και μάλιστα η «λαϊκιά», μια και η «κουλτουριάρα» ήταν η αδερφή της. «Τελικά δεν τους έκατσε όπως το περίμεναν» ομολογεί με χιούμορ η Κυρμιζή, συμπληρώνοντας πως γι’ αυτό προτίμησε περισσότερο το χορό. «Δεν με βοηθούσε ο σωματότυπός μου για το χορό. Είχα πολύ ανοιχτή λεκάνη και θώρακα, ήμουν αρκετά γεροδεμένη για κλασικό χορό».

Διαφήμιση

Στα 18 της η Κυρμιζή είπε στους δικούς της το αναμενόμενο: «Γεια σας, δεν αντέχω άλλο, σας χαιρετώ»! Δεν είχε καλές εμπειρίες από το Βόλο, εκτός από έναν νεανικό παράφορο έρωτα. «Έβγαινα κάθε απόγευμα στο μπαλκόνι κι έκλαιγα, έλεγα ”Παναγίτσα μου, που ήρθαμε”…Τόσο πολύ!» Έκανε απόπειρα να σπουδάσει στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, αλλά δεν τα κατάφερε. Στην Αθήνα, έμενε στο ξενοίκιαστο πατρικό της μητέρας της. «Κυκλοφορούσα στο δρόμο και δεν ήξερα τι θα κάνω. Οι γονείς μου στήριζαν περισσότερο την αδερφή μου που θα έδινε πανελλήνιες, ενώ με μένα ήταν τσακωμένοι για διάφορα άλλα θέματα. Δεν είχα φύγει καλά από τον Βόλο». Η Κυρμιζή τηλεφωνούσε σε όλους τους γνωστούς και φίλους τους στην πρωτεύουσα. Κάποια στιγμή φτάνει και στον συνθέτη Σάκη Τσιλίκη. «Πιο πολύ σκόπευα να πάω για να φάω, γιατί με είχε κόψει λόρδα, πεινούσα. Στο σπίτι ήταν η κόρη του, ένα χρόνο μικρότερη μου, και ο Τσιλίκης έγραφε τα θέματα για το ”Καλημέρα ζωή”. Να μου λέει η κόρη του ”Εγώ παίζω, τραγουδάω” και να αναρωτιέμαι ”Αχ Θεέ μου τι ακούω για ένα πιάτο φαΐ”»… Εκεί ήταν που η Κυρμιζή στο πλαίσιο μιας εφηβικής ανταγωνιστικότητας, είπε ευθαρσώς «Κι εγώ παίζω», μόνο που την άκουσε ο Τσιλίκης και την παρότρυνε όντως να τους παίξει κάτι. Έπαιξε και αμέσως της πρότεινε να τη βγάλει στην τότε εκπομπή του, στην ΕΡΤ, σαν νέο ταλέντο. Στην ουσία ο Σάκης Τσιλίκης ήταν ο πρώτος που τη βοήθησε καλλιτεχνικά! «Πήγα στην εκπομπή, είπα ένα δικό μου τραγούδι και το ”Stop” της Sam Brown χωρίς να θυμάμαι καν τα λόγια…Ο Τσιλίκης όμως πήρε την κασέτα με το βίντεο και το πήγε στη Lyra!» Στη Lyra τράβηξε το ενδιαφέρον του Άγγελου Σφακιανάκη, ο οποίος την αναζήτησε. Αυτός της βρήκε δουλειά στο σχήμα της Μαρίζας Κωχ στις παραστάσεις της με τίτλο «Η Γοργόνα ταξιδεύει τον μικρό Αλέξανδρο».

Ένα πρώτο demo με δικά της κομμάτια δεν άρεσε στον Σφακιανάκη. Έτσι φώναξαν τον Γρηγοριάδη στην εταιρεία κι έκαναν μαζί demo, το οποίο επίσης δεν άρεσε. «Τότε ο Σφακιανάκης με έστειλε στον Νίκο Μαμαγκάκη! Πήγαινα στο σπίτι του κι ο μαέστρος με έστειλε να κάνω κιθάρα στην Έλενα Παπανδρέου. Δεν τα βρήκαμε! Εξαιρετική κιθαρίστρια, αλλά εγώ είπα ”μ’ αυτήν θα βγάλουμε τα μαλλιά μας τρίχα – τρίχα”. Μου φαινόταν τρομερά απότομη στην ευάλωτη, σχεδόν καταθλιπτική, φάση που βρισκόμουν εγώ. Ε, μια – δυο τρεις, δεν άντεξα να τραγουδάω τα ίδια και τα ίδια με τον Μαμαγκάκη και του λέω: ”Μπάστα, κύριε Νίκο! Είμαι 19 ετών, για ποιο παλιό τραγούδι να λέω; Για μένα όλα τα τραγούδια είναι καινούργια. Και στο φινάλε γράφω κι εγώ τραγούδια που μ’ αρέσουν πιο πολύ απ’ τα δικά σας – άκου θράσος που το είχα»! Πως αντέδρασε ο μεγάλος συνθέτης; «Παλιόπαιδο! Παίξε μου ένα» της λέει και μόλις τελείωσε, της κάνει αυστηρά και γενναιόδωρα όμως: «Γιατί σ’ έστειλε σε μένα ο Άγγελος; Εσύ έχεις δικό σου δρόμο! Άντε, παιδάκι μου, πήγαινε στο καλό»

Μετά απ’ αυτό η Κυρμιζή πέρασε μια πνευμονία. Την αναζήτησε, όμως, πάλι ο Νίκος Γρηγοριάδης, που μόλις είχε υπογράψει συμβόλαιο με τη Virgin. Την κάλεσε να κάνει φωνητικά στη «Μοναξιά του Φάρου». Στο στούντιο γνώρισε τον Γιάννη Πετρίδη, διευθυντή τότε της Virgin. «Έψαχναν ρεπερτόριο. Πήγα μ’ ένα καροτί diesel και την κιθάρα στη μόδα του grunge που υπήρχε. ”Τη θέλουμε” λέει ο Πετρίδης, ”τι ειν’ αυτή; Αρλέτα; Όχι, δεν τη θέλουμε” πετάγεται ο Κώστας ο Ζουγρής. Ο ένας έκοβε κι ο άλλος έραβε! ”Πάρτε την” κάνει ο Γρηγοριάδης, ”και δεν θα χάσετε”! Υπόγραψα συμβόλαιο, κανονικά πληρωμένοι δίσκοι, και περίμενα να τελειώσει ο Νίκος με τα δικά του για να ξεκινήσω εγώ». Κι όταν έγινε αυτό, στον πρώτο της δίσκο έπαιξαν ο Αλέκος ο Αράπης, ο Οδυσσέας Τσάκαλος, ο Πέτρος Κούρτης, μουσικοί της ροκ κοινότητας. Όλα τα τραγούδια του δίσκου προέρχονταν από την πρώτη της καψούρα, σ’ αυτόν απευθυνόταν στην ουσία. Το άλμπουμ κυκλοφόρησε το 1996 και ήταν κάπως σαν τη μύγα μες το γάλα. Οι ποπάδες έλεγαν ότι ήταν πολύ λάιτ, οι έντεχνοι ότι είναι πολύ ροζ, οι ροκάδες το έβρισκαν πολύ ποπ… Κι εκεί έρχεται ο Γιώργος Λάνθιμος!

«Στην πίσω τσέπη του μπλου τζιν», μεγάλη επιτυχία των Κατερίνας Κυρμιζή / Νίκου Γρηγοριάδη. Το βίντεο σκηνοθέτησε ο Γιώργος Λάνθιμος

Το ’97 ο Λάνθιμος σκηνοθετεί το πρώτο του βίντεο κλιπ με τραγούδι της Κατερίνας Κυρμιζή. Μόλις άνοιξε το μουσικό κανάλι MAD και τό’παιζε απ’ το πρωί ως το βράδυ! Τον Οκτώβρη του ίδιου έτους, πάλι με τον Λάνθιμο σκηνοθέτη, έγινε και άλλο βίντεο κλιπ με τραγούδι της! «Εκεί ήταν που τρόμαξα! Άρχισαν να μου στέλνουν στο σπίτι μου τούρτες και αρκουδάκια. Πήγαινα πραγματικά τοίχο- τοίχο, 22 ετών ήμουν. Δεν είχα δουλέψει καθόλου νύχτα, μόνο ότι άκουγα απ’ τον μπαμπά μου…» Άρχισαν και οι προτάσεις από μεγάλα ονόματα: Τον Σαββόπουλο, τον Παντελή Θαλασσινό, ενώ απ’ την εταιρεία την παρακαλούσαν να συμπράξει με τον Νταλάρα στην Ιερά Οδό. Η Κυρμιζή απέρριψε όλες τις προτάσεις, ούσα καταθλιπτική, κατά τη γνώμη της. «Δεν μπορούσα να το διαχειριστώ, αλλά δεν μετανιώνω σήμερα, μια και φαντάζομαι ότι θα με ήθελαν όλοι σαν το κερασάκι στην τούρτα τους. Δεν με ήθελαν ούτε για τα τραγούδια μου, ούτε γι’ αυτό που εγώ έφερνα στη δισκογραφία». Παραδέχεται επίσης ότι δεν ένιωθε «συγγένεια» με κανέναν, μην έχοντας κατά βάθος μεγάλη εκτίμηση στους καλλιτέχνες.

Με τον Γρηγοριάδη η Κυρμιζή έγιναν ζευγάρι. Προτού να παντρευτούν το 1999, έκαναν μαζί τη «Μοναξιά του Φάρου». Μετά άρχισαν τα δύσκολα… Στην εταιρεία επέμεναν να κάνει δεύτερο προσωπικό δίσκο, αλλά εκείνη δεν είχε υλικό. Την έλεγαν κακομαθημένη και ακοινώνητη. Είχε μόλις χωριστεί και από τους Μπλε η Θεοδοσία Τσάτσου κι υπήρχε ένας διχασμός στην Virgin. Την έσπρωχναν προς το εμπορικό ποπ κι αρνιόταν. Το 2000 με τον Γρηγοριάδη κάνουν το «Νυχτερινό» που γίνεται Νο 1 στα ραδιόφωνα, πιο πάνω κι απ’ τον Νότη Σφακιανάκη. Κατά την Κυρμιζή, η Virgin έπρεπε να συστήσει μια εναλλακτική ποπ – ροκ σκηνή με τόσα ονόματα που είχε στον κατάλογο της και όχι να σκορπίζει δεξιά κι αριστερά τους καλλιτέχνες της. Λειτουργούσε δηλαδή διασπαστικά και ο Πετρίδης μπορεί να μην ήθελε να βάλει το χέρι του στη φωτιά. Στην επόμενη δουλειά της στην ίδια εταιρεία, το 2002, είχε παραγωγό τον Γιώργο Κυβέλο. Ο Κυβέλος την προόριζε για συναυλιακό δίδυμο με τον ανερχόμενο Μιχάλη Χατζηγιάννη. Η Κυρμιζή αρνήθηκε και πάλι!

Λίγο αργότερα η Virgin συγχωνεύθηκε με την ΕΜΙ. Η Κυρμιζή έμεινε έγκυος και στο μεταξύ έχασε τον πατέρα της. «Επικεντρώθηκα στο παιδί μου, έγινα αποκλειστική μαμά μέχρι να πάει στο νηπιαγωγείο»… Ηθελημένα αποτραβήχτηκε, αν και ζήλευε με την καλή έννοια για κάποιους συγκεκριμένους που την είχαν δυσαρεστήσει. Φιλοσόφησε πολύ τα πράγματα και θεραπεύτηκε εν μέρει από τα λάθη των γονιών της στην ανατροφή της. «Κρατούσα το μωρό μου και θεωρούσα ότι κρατάω εμένα την ίδια απ’ την αρχή. Έτσι πριν από κάποιους μήνες κυκλοφόρησα τα νέα τραγούδια μου από ψηφιακή πλατφόρμα. Δεν πήγα καν σε εταιρεία. Κάποια sites πρόβαλαν τη δουλειά χωρίς να έχω κλείσει live». Ταυτόχρονα, ένας ακόμη δίσκος του συζύγου της, Νίκου Γρηγοριάδη, που συμμετείχε κι η ίδια φυσικά, κυκλοφόρησε το 2015 με την εφημερίδα «ΑΥΓΗ». Κι εκεί που νομίζω πως η Κατερίνα Κυρμιζή τώρα κάνει το comeback της, με ενημερώνει και για έναν ακόμη δικό της δίσκο, το «Είναι εδώ» που είχε βγει το 2009 από το label του Άγγελου Σφακιανάκη.

Διαφήμιση

Φίλους πολλούς από τον χώρο δεν έχει η Κυρμιζή. Μόνο για τον τελευταίο δίσκο του Γιώργη Χριστοδούλου έδωσε ένα τραγούδι της – «είναι εξαιρετικό παιδί ο Γιώργης, διότι ως crooner μού θυμίζει τον μπαμπά μου. Καταλαβαίνω τον αγώνα του και με συγκινεί. Έχουμε συνδεθεί συναισθηματικά». Εκτιμά ακόμη τον Ορφέα Περίδη και πιστεύει πως πια οι καλλιτέχνες δεν εξαρτώνται απ’ τις εταιρείες, άρα το όλο πράγμα διευρύνεται. Επισημαίνει επίσης πως ο κόσμος δεν ενδιαφέρεται για τη μουσική όπως παλιότερα, έχοντας πάψει να είναι φορέας κουλτούρας. Μερίδιο ευθύνης έχουν και οι εταιρείες που δεν στήριξαν το καλό εναλλακτικό ρεπερτόριο.

Σήμερα η κόρη της Κυρμιζή πηγαίνει στην Α’ Λυκείου, στο Μουσικό Γυμνάσιο και καλλιτεχνίζει. «Θέλει να γίνει συγγραφέας!» μου λέει με καμάρι. Ο Νίκος Γρηγοριάδης διδάσκει στο 11ο Γυμνάσιο Νίκαιας και η ίδια διδάσκει στο Ωδείο κλασική κιθάρα. Λίγο πριν χωριστούμε, μου εξομολογείται κάτι που ένιωσε την ανάγκη να το μοιραστεί: Η Κατερίνα Κυρμιζή δεν συμπαθεί ιδιαίτερα τους δημοσιογράφους. «Το καλύτερο ήταν στο Έψιλον της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας, με τον τίτλο ”Η γατούλα ντεμπιτάντ δείχνει τα νύχια της και δηλώνει: Δε θα πήγαινα με τον Νταλάρα!”. Ο δημοσιογράφος αντί να ρωτήσει ποια είμαι και τι θέλω, αντί να σταθεί στο ότι γράφω μουσική, στίχους, παίζω καλή κιθάρα, είμαι μόλις 21 και πέτυχα με τη μια, η πρώτη και μοναδική του ερώτηση ήταν αν θα συνεργαζόμουν με τον κ. Νταλάρα και τον κ. Σαββόπουλο, ο θεός ξέρει γιατί. Προφανώς όποιος συνεργάζεται μαζί τους παίρνει πάσο για να κάνει καριέρα; πάσο καλλιτεχνικής αξίας; Είναι μέτρο σύγκρισης; Δεν ξέρω. Εγώ θύμωσα όμως και είπα πως δεν θα πήγαινα με κανέναν γιατί, θέλω να με μάθουν πρώτα για τα τραγούδια μου, για αυτό που είμαι ολόκληρη, θέλω να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου και τα όνειρά μου. Δεν έχω τίποτα με κανέναν, μια χαρά κάνουν όλοι αυτό που πρέπει να κάνουν. Αυτός κατάλαβε ότι είμαι τζόρας και με κάπως κίτρινη διάθεση με εξέθεσε, με έκανε να φαίνομαι χαζή, αναιδής. Ο πατέρας μου με είχε πάρει κλαίγοντας λέγοντας : «παιδάκι μου γιατί το έκανες αυτό; Μόλις κατέστρεψες την καριέρα σου». «Αμ, δεν το ‘κανα εγώ!» έκλαιγα κι έλεγα. Το πρόβλημά μου ήταν ότι είχα… ”το πακέτο, ήμουν πλήρης” όπως μου είχε πει ένας άλλος καλλιτέχνης. Και ταλαντούχα, και ομορφούλα, και καλή φωνή, και με άποψη. Δεν εξυπηρετούσα το σενάριο κανενός εκτός κι αν παρατούσα τα τραγούδια μου, κι έδινα το πετσί και τη φωνή μου προς εκμετάλλευση, τραγουδώντας ό,τι να ‘ναι αρκεί να μου εξασφαλίζουν επιτυχία και νυχτοκάματο. Δεν τους άφησα να πάρουν από μένα ότι ήθελαν κι εκείνοι μου δυσκόλεψαν τη ζωή. Λογικό ήταν. Δηλαδή τι; Να έκανα πιο επώνυμα τη δουλειά που μάς έζησε ο πατέρας μου και με προετοίμαζε από μωρό. Ποτέ! Ο πατέρας μου δεν έγραφε τραγούδια, ούτε είχε τη σχέση που έχω εγώ με τη μουσική. Γούσταρε τη φωνή του, γούσταρε να τραγουδάει. Εγώ γουστάρω να φτιάχνω τα τραγούδια μου και να λέω ό,τι θέλω. Δεν κάνουμε το ίδιο πράγμα. Για αυτό για μένα η τέχνη δεν είναι δουλειά. Ζω για αυτήν όχι από αυτήν. Αντιστάθηκα στους γονείς μου, στον προγραμματισμό μου, στη μουσική βιομηχανία, στο τι λέει ο κόσμος… Είχα όλες τις ευκαιρίες για «μεγάλη καριέρα», αλλά ξέρεις κάτι, χέστηκα! Για μένα ήταν ζήτημα τιμής, ζωής και θανάτου να υπάρχω με τον δικό μου τρόπο. Μου ήταν ξεκάθαρο από τα 17 μου κι ακόμα μυαλά δεν έχω αλλάξει. Σε έναν κόσμο όπου όλοι συνεργάζονται με όλους και πολύ καλά κάνουν, ας υπάρχει κι ένας τρελός που δε συνεργάζεται με ούτε με τον εαυτό του. Που λαχταρά το όνειρο της ελευθερίας, τζάμπα είναι… το δικό του κεφάλι θα φάει, όχι το δικό σας».

* Οι «Κάκτοι» είναι η πιο πρόσφατη δισκογραφική εργασία της Κατερίνας Κυρμιζή. Διατίθεται ψηφιακά. Την ακούτε στο YouTube: